Sốt cao, đau đầu, mệt mỏi rã rời… những triệu chứng quen thuộc này khiến bạn bối rối không biết mình đang đối mặt với sốt siêu vi và sốt xuất huyết? Sự nhầm lẫn này có thể dẫn đến chăm sóc sai cách và gây ra những biến chứng nguy hiểm. Bài viết này từ Mosfly Window sẽ là giúp bạn nhận biết từng dấu hiệu, so sánh chi tiết để bạn có thể nhận biết chính xác và bảo vệ sức khỏe cho bản thân và gia đình.
Mục lục
Hiểu đúng cơ chế gây sốt của sốt xuất huyết và sốt siêu vi
Dù có những triệu chứng ban đầu na ná nhau, nguyên nhân gây ra hai loại sốt này lại hoàn toàn khác biệt. Hiểu rõ về nguyên nhân thực sự gây sốt sẽ giúp chúng ta có cái nhìn rõ hơn về sự khác biệt giữa chúng.
Nguyên nhân gây sốt của bệnh sốt xuất huyết Dengue
Tác nhân gây bệnh chính là virus Dengue. Loại virus này không tự lây từ người sang người qua không khí hay tiếp xúc thông thường. Nó cần một vật trung gian truyền bệnh, và đó chính là muỗi vằn Aedes aegypti. Khi muỗi đốt người mang mầm bệnh, nó sẽ nhiễm virus và tiếp tục truyền cho những người khỏe mạnh khác qua vết đốt. Đây là lý do vì sao sốt xuất huyết thường bùng phát thành dịch vào mùa mưa, mùa sinh sản của muỗi.
Nguyên nhân gây sốt của bệnh sốt siêu vi
Ngược lại, sốt siêu vi là tên gọi chung cho tình trạng sốt do nhiễm các loại virus khác nhau. Có hàng trăm loại virus có thể gây ra tình trạng này. Một vài cái tên quen thuộc có thể kể đến như Rhinovirus (gây cảm lạnh thông thường), Adenovirus, Enterovirus, hay virus cúm. Con đường lây lan của chúng cũng đa dạng hơn, chủ yếu qua đường hô hấp (hắt hơi, ho) hoặc đường tiêu hóa (tiếp xúc với bề mặt nhiễm virus rồi đưa lên miệng).
Phân biệt sốt siêu vi và sốt xuất huyết qua triệu chứng
Đây chính là phần quan trọng nhất giúp bạn nhận biết mình đang mắc bệnh gì. Triệu chứng ban đầu có thể rất giống nhau, nhưng nếu quan sát kỹ, bạn sẽ thấy những điểm khác biệt “vàng”. Chúng tôi đã tổng hợp thành bảng so sánh sốt siêu vi và sốt xuất huyết dưới dạng các dấu hiệu cụ thể để bạn dễ theo dõi.
Cơn sốt khởi phát
Cả hai bệnh đều bắt đầu bằng sốt, nhưng cường độ lại khác nhau.
- Sốt xuất huyết: Thường sốt cao đột ngột, nhiệt độ có thể lên tới 39-40 độ C. Cơn sốt kéo dài liên tục và rất khó hạ bằng các loại thuốc thông thường.
- Sốt siêu vi: Có thể bắt đầu từ sốt nhẹ rồi tăng dần lên sốt cao. Cơn sốt có thể không liên tục và thường đáp ứng tốt hơn với thuốc hạ sốt.
Cảm giác đau nhức
Mức độ đau mỏi cơ thể là một dấu hiệu quan trọng để phân biệt.
- Sốt xuất huyết: Gây ra cảm giác đau nhức mình mẩy dữ dội, đặc biệt là đau mỏi các cơ, khớp. Một triệu chứng rất đặc trưng là đau nhức sâu trong hốc mắt, cảm giác càng đau hơn khi liếc mắt.
- Sốt siêu vi: Cũng gây mệt mỏi, đau người nhưng mức độ thường nhẹ nhàng hơn. Người bệnh chủ yếu cảm thấy uể oải, mất sức.
Dấu hiệu xuất huyết – Dấu hiệu điển hình
Đây là điểm khác biệt rõ ràng và đáng tin cậy nhất. Tên gọi “sốt xuất huyết” đã nói lên tất cả.
- Sốt xuất huyết: Từ ngày thứ 3 trở đi, người bệnh có thể xuất hiện các dấu hiệu sốt xuất huyết điển hình. Đó là những chấm đỏ li ti dưới da, căng da ra không mất đi. Nặng hơn có thể là chảy máu chân răng, chảy máu cam, hoặc xuất huyết tiêu hóa.
- Sốt siêu vi: Rất hiếm khi gây ra các triệu chứng xuất huyết. Nếu có, thường chỉ là những biểu hiện rất nhẹ.
Cách phân biệt sốt phát ban và sốt xuất huyết
Nhiều người hay nhầm lẫn giữa ban của hai bệnh này. Bạn có thể tự kiểm tra bằng một mẹo nhỏ.
- Ban xuất huyết: Là những chấm đỏ hoặc mảng bầm tím. Khi bạn dùng tay căng vùng da có ban, các nốt này không biến mất.
- Ban siêu vi (sốt phát ban): Thường là các nốt hồng, mịn hơn. Khi bạn căng da, các nốt ban này sẽ biến mất và xuất hiện lại khi bạn thả tay ra.
Diễn biến bệnh – Cơn sốt nào nguy hiểm hơn?
Sự khác biệt lớn nằm ở diễn biến của bệnh sau giai đoạn sốt cao. Đây là lúc bạn cần cảnh giác cao độ, đặc biệt với sốt xuất huyết.
Với sốt siêu vi, sau khoảng 3-5 ngày sốt cao, các triệu chứng thường sẽ giảm dần và bệnh nhân tự khỏi sau 7-10 ngày mà không gây biến chứng nguy hiểm.
Với sốt xuất huyết, giai đoạn nguy hiểm nhất lại bắt đầu khi cơn sốt hạ, thường là từ ngày thứ 3 đến ngày thứ 7 của bệnh. Lúc này, virus gây ra tình trạng thoát huyết tương, cô đặc máu, có thể dẫn đến các biến chứng nghiêm trọng như sốc, trụy tim mạch, suy đa tạng nếu không được can thiệp kịp thời.
Làm sao để biết chắc chắn? Các phương pháp chẩn đoán
Dù các triệu chứng lâm sàng có thể giúp định hướng, để có kết luận chính xác nhất, các xét nghiệm y khoa là không thể thiếu.
- Đối với sốt xuất huyết: Bác sĩ sẽ chỉ định xét nghiệm máu. Các xét nghiệm phổ biến bao gồm tổng phân tích tế bào máu (để xem tiểu cầu có giảm không, hematocrit có tăng không) và xét nghiệm tìm kháng nguyên NS1 (cho kết quả dương tính sớm trong 5 ngày đầu) hoặc tìm kháng thể IgM/IgG.
- Đối với sốt siêu vi: Chẩn đoán chủ yếu dựa vào các triệu chứng lâm sàng. Việc xét nghiệm thường không cần thiết trừ khi bác sĩ nghi ngờ có bội nhiễm hoặc các biến chứng khác.
Hướng dẫn chăm sóc đúng cách và khi nào cần đi khám bác sĩ
Biết cách chăm sóc đúng sẽ giúp người bệnh mau hồi phục và tránh được những biến chứng đáng tiếc. Dù là sốt siêu vi hay sốt xuất huyết, nguyên tắc chung vẫn là nghỉ ngơi và bù đủ nước.
Nguyên tắc vàng chăm sóc tại nhà
- Hạ sốt đúng cách: Chỉ sử dụng Paracetamol theo đúng liều lượng. TUYỆT ĐỐI KHÔNG tự ý dùng Aspirin hoặc Ibuprofen vì chúng có thể làm tăng nguy cơ chảy máu, đặc biệt nguy hiểm nếu bạn bị sốt xuất huyết.
- Bù nước và điện giải: Uống thật nhiều nước lọc, nước trái cây, hoặc dung dịch oresol để bù lại lượng dịch đã mất do sốt cao.
- Nghỉ ngơi và dinh dưỡng: Để cơ thể có thời gian phục hồi. Ăn các món dễ tiêu như cháo, súp để bổ sung năng lượng.
Các dấu hiệu cảnh báo – Đừng chần chừ!
Bạn cần đến ngay cơ sở y tế gần nhất nếu người bệnh (đặc biệt là người nghi ngờ mắc sốt xuất huyết) có bất kỳ dấu hiệu nào sau đây:
- Mệt mỏi li bì, lơ mơ hoặc vật vã, kích thích.
- Đau bụng dữ dội.
- Nôn ói liên tục.
- Chảy máu bất kỳ đâu (chân răng, mũi, nôn ra máu, đi ngoài phân đen).
- Tay chân lạnh, ẩm.
Việc phân biệt sốt siêu vi và sốt xuất huyết không chỉ giúp bạn bớt lo lắng mà còn là chìa khóa để chăm sóc đúng cách và kịp thời. Hãy luôn lắng nghe cơ thể và đừng ngần ngại tìm đến sự tư vấn của bác sĩ khi có bất kỳ triệu chứng bất thường nào.
Lời kết
Dù sốt siêu vi và sốt xuất huyết đều gây sốt cao và mệt mỏi, nhưng mức độ nguy hiểm và nguy cơ biến chứng hoàn toàn khác nhau. Điểm chung đáng lo ngại là cả hai đều có thể lây lan nhanh trong môi trường sinh hoạt, đặc biệt khi muỗi xuất hiện nhiều và khó kiểm soát.
Bên cạnh việc theo dõi sức khỏe và tuân thủ hướng dẫn y tế, phòng ngừa từ gốc vẫn là giải pháp bền vững nhất. Hạn chế muỗi xâm nhập vào nhà giúp giảm nguy cơ lây truyền virus, bảo vệ trẻ nhỏ và người lớn tuổi trong gia đình trước các đợt dịch theo mùa.
Với giải pháp cửa lưới chống muỗi được thiết kế chắc chắn, thông thoáng và phù hợp nhiều không gian, Mosfly Window giúp gia đình ngăn muỗi hiệu quả mà vẫn giữ sự thông thoáng, thẩm mỹ cho ngôi nhà.
